Marifoon kanaal 1 - Verkeerscentrale IJsselmeer

Door Nora Schram

Toen wij tegen onze gewoonte in enige weken op het IJsselmeer hebben doorgebracht, hebben we ons eens wat meer verdiept in de werking van marifoonkanaal 1. In het bijzonder vroegen wij ons af hoe het testen van de marifoon in zijn werk ging na de sluiting van Scheveningen Radio. Dat testen deden wij vroeger op kanaal 83, waarmee op vol vermogen mag worden gezonden.

Kanaal 1 daarentegen wordt automatisch teruggeschakeld naar 1 watt, en daarmee is niet meer dan 5 à 10 mijl te overbruggen. Hoe kunnen we daarmee dan de ontvanger in Lelystad bereiken als we bijvoorbeeld in de buurt van Den Oever varen?

Eén telefoontje naar de verkeerscentrale leverde het antwoord op: kanaal 1 heeft op het IJsselmeer naast Lelystad nog drie steun-zend/ontvangers: Stavoren, Ketelbrug en Hoek van 't IJ. Daarmee wordt een redelijke dekking verkregen hoewel er een paar "blinde vlekken" zijn, o.a. in de buurt van Lemmer. Maar op de meeste plaatsen kunnen we dus normaal de marifoon testen op kanaal 1.

Verder valt op dat er verschil is tussen verkeerscentrales IJsselmeer en Brandaris. Wie afstemt op kanaal 2 van de Verkeerscentrale op Terschelling, hoort naast de mededelingen van de verkeerscentrale ook de oproepen van de schepen. Dit is op kanaal 1 niet het geval, u hoort alleen een eventuele reactie van de verkeerscentrale.

Dat laatste is eigenlijk normaal op een full duplex kanaal, omdat daar op verschillende frequenties wordt uitgezonden en ontvangen. De verkeerscentrale zendt op frequentie B en ontvangt gelijktijdig op frequentie A, zodat normaal telefoonverkeer zonder "over" mogelijk is. Een simplex marifoon zendt op frequentie A en ontvangt op frequentie B. U kunt dus een ander schip niet horen, tenzij de verkeerscentrale de ontvangen berichten heruitzendt op frequentie B. Dit doet de Verkeerscentrale Brandaris dus en dat moet ook wel, want het is een blokkanaal en u bent verplicht uit te luisteren wanneer u in het desbetreffende gebied vaart.

Terug naar Verkeerscentrale IJsselmeer. Dit is geen blokkanaal, en u bent niet verplicht uit te luisteren. Voor noodoproepen en dergelijke kunt u gewoon uitluisteren op kanaal 16. Om kwart over elk uur kunt u het beste even naar kanaal 1 schakelen, want dan wordt er een weerbericht uitgezonden, plus eventuele mededelingen en waarschuwingen. Het zal u opvallen dat deze berichten een aantal malen worden herhaald. Sommige van deze herhalingen zijn goed te verstaan, andere niet, afhankelijk van waar u zich bevindt. Kennelijk worden de berichten éénmaal via elke steunzender uitgezonden.

Dit is wat we het afgelopen seizoen hebben uitgepuzzeld. Het staat in geen enkele almanak of leerboek marifonie, voor zover we dat hebben kunnen nagaan. Wie het beter weet, moet het maar even melden.