Gedragscode ook voor Toerzeilers op het Wad

Door Jan Willem de Koning

De drie noordelijke provincies die aan de Waddenzee grenzen hebben onder verantwoordelijkheid van de Stuurgroep Waddenprovincies het Toeristisch Overleg Waddenzeegebied (T.O.W.) ingesteld. De NVvT is hierin vertegenwoordigd via de planologische commissie van onze vereniging.

Voor de Waddenzee is een Beheersplan opgesteld voor de periode 1996-2001, met als onderdeel daarvan een Maatregelenprogramma. Een van de actie punten van dit programma is het ontwikkelen van een gedragscode voor de recreatie op/langs de Waddenzee.

Het beleid van de gezamenlijke Waddenoverheden is er op gericht recreanten en recreatieondernemers meer op hun eigen verantwoordelijkheid aan te spreken. De komende jaren wordt van overheidswege dan ook het accent op informatie-uitwisseling met de recreatiesector gelegd. In de vergaderingen van het T.O.W. is in overleg met andere recreatief bij de Waddenzee betrokken organisaties , zoals van de chartervaart, de sportvissers, de wadlooporganisaties en de watersportverenigingen gesproken over de gedragsregels die al door een aantal organisaties vanuit zich zelf werden gehanteerd. Met name de vereniging van Wadvaarders, maar ook de NNWB hebben in de loop der jaren al eens van dergelijke regels gepubliceerd. Ook van overheidswege bestonden er folders met gedragsregels, maar daarin kwamen een aantal niet hanteerbare regels voor, waarover nogal wat irritatie bestond bij de Waddenrecreanten.

In gezamenlijk overleg zijn uit de bonte verzameling folders en vlugschriften uiteindelijk de "Wad-gebruiksaanwijzingen" ontstaan, waarin we ons als wadzeilers kunnen vinden. Over het algemeen zijn Toerzeilers niet degenen die tot in de kleinste geultjes en prielen doordringen, maar ook op een mooie ankerplek is het toch goed om je te realiseren dat je je in een van de laatste ongerepte natuurgebieden van Nederland bevindt. Om op het wad nog met zoveel mogelijk vrijheid te kunnen verblijven moeten we er zorgvuldig mee omgaan en het is goed om deze 10 regels na te leven.

Er zal in de loop van dit voorjaar (misschien heeft u er inmiddels al meer van gelezen omdat rond de Boot 99 te Leeuwarden al een publiekscampagne begint) bij een breed publiek aandacht gevraagd worden voor de "Wad-gebruiksaanwijzingen", die u hieronder aantreft.

"Wad-Gebruiksaanwijzingen"

"Wanneer je te gast bent in het Waddenzeegebied, onze laatste Nederlandse wildernis, is het goed om stil te staan bij een paar gedragsregels. Om zelf van vrijheid- en ruimtebeleving te kunnen genieten en anderen die kans ook te geven. Maar vooral ook om meer beperkende maatregelen te helpen voorkomen".

"In het algemeen geldt........."

1. Een kort bezoek of langer verblijf in het Waddenzeegebied hoeft, ook op de lange duur, geen probleem voor de natuur te zijn wanneer je geen sporen nalaat. Toegangsregels van natuurreservaten op de eilanden zijn er niet zomaar: respecteer deze regels! Zij zijn al tot een minimum beperkt. Zo werk je mee de Waddenrust bewaren.
2. In de stilte van het Wad draagt geluid erg ver, dus ook storend geluid. Je kunt hierbij denken aan roepen, radio-gebruik, maar ook aan motorgeluid (niet alleen van straaljagers!).
3. Voel je verantwoordelijk voor je gasten en/of bemanning. Verstoring wordt vaak uit onwetendheid veroorzaakt: anderen kun je daar op een vriendelijke manier op wijzen. Ook ben je verantwoordelijk voor je huisdier(en): één uitgelaten hond kan de maaltijd van duizenden vogels verstoren.
4. Een veilige vaar- of Wadlooptocht vereist nogal wat kennis van onder andere weersomstandigheden, getijdenwerkingen navigatie. Ga dus nooit op de bonnefooi als vaarder of als wandelaar het Wad op, dit is gevaarlijk.
5. Voer werkzaamheden aan een boot niet uit op het Wad, maar op de wal; liefst met milieuvriendelijke methoden. In de meeste havens is een afvalstation waar je bilgewater, olie en huishoudelijk afval kwijt kunt.
6. Gun wadvogels hun eigen ruimte: zeker wanneer zij broeden, voedsel zoeken of rusten op een hoogwatervluchtplaats. Een eenvoudige regel is: gebruik het bestaande wegennet en de werkpaden van beheerders.

   "en op zee en wadplaat.........."

7. Om rustverstoring tijdens het droogvallen tot een minimum te beperken de volgende aanwijzingen:
   • laat je boot niet droogvallen op plaatsen waar veel vogels voedsel zoeken (bijvoorbeeld in de buurt van mosselbanken)
   • blijf zo dicht mogelijk in de buurt van de vaargeulen
   • blijf ook in de buurt van het drooggevallen schip
   • gebruik geen motorgeweld om los te komen van een plaat
8. Denk ook eens aan "rompsnelheid", motorherrie en brandstofverbruik. Wanneer je op de motor vaart, trek dan geen hoge hekgolven maar vaar als een zeiler, passend bij het karakter van weer en omgeving.
9. Op grond van de Natuurbeschermingswet is maar een kleine 10% van de Waddenzee (tijdelijk) afgesloten voor mensen. Respecteer deze afgesloten gebieden: alleen hier vinden zeehonden en vogels nog de gelegenheid ongestoord te rusten of voedsel te zoeken.
10. Blijf zover mogelijk uit de buurt van zeehonden op een plaat. In de zoogtijd zijn zeehonden erg gevoelig voor verstoring. Voor de Gewone Zeehond is dat de periode juni-september, voor de Grijze zeehond de winterperiode. Daarnaast hebben zeehonden rust nodig wanneer zij in de zomer verharen; ook zij verdienen hun vakantieperiode.