Verkenning IJmeer 2004 - deel 2

Door W.P.van Erven Dorens

In nummer 197 van Toerzeilen verscheen een uitgebreide samenvatting van deze verkenning en een aantal kritische opmerkingen van A.W. de Ruyter van Steveninck.
Hierbij voelt de schrijver van dit artikel nog behoefte dit plan in zijn juiste context te plaatsen.

Vóór de 20e eeuw werden 'woeste gronden' in cultuur gebracht, want grond moest 'nuttig' worden gebruikt. Zo ontstond ons unieke cultuurlandschap, dat bescherming alleszins waard is. Pas in het begin van de 20e eeuw, toen praktisch alle 'woeste gronden' waren ontgonnen, brak het besef door dat daarmee ook veel natuurgebieden verloren waren gegaan.
De natuurbescherming ontstond en haar invloed groeide, zodat we nu ruimtelijke ordening kennen met streekplannen en bestemmingsplannen, met groene en rode contouren die de woongebieden als middeleeuwse vestingwallen dreigen op te sluiten.
De bevolking blijft groeien en de welvaart blijft toenemen evenals de vrije tijd voor recreatie.
De verandering van het cultuurlandschap die noodzakelijk is, stuit op vele bezwaren.
Het open water wordt echter door velen (niet-waterrecreanten) als 'nutteloze ruimte' gezien, waaraan allerlei 'nuttige' bestemmingen zouden kunnen worden gegeven, meestal door er land van te maken. Voor watergebieden leven we nog in de 19e eeuw.
Voor ruimtelijke oplossingen in de woongebieden denkt men al gauw aan de natte ruimte!

Nu de Vereniging Deltametropool. Weliswaar zijn ANWB, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer in de kerngroep vertegenwoordigd, maar een werkgroep met uitsluitend ambtenaren van de gemeenten Amsterdam en Almere voerden de verkenning uit.
Die gemeenten dromen van een spectaculaire brug zoals Rotterdam, Londen, Kopenhagen en zoveel andere havensteden die bezitten.
Wanneer we op de kaart kijken dan zien we dat aan- en afvoerwegen voor zo'n brug nog totaal ontbreken en dat capaciteitsvergroting van de bestaande verbindingstracé's de congestie even goed of beter kunnen oplossen. De open ruimte blijft dan gehandhaafd.
In de verkenning worden verder uitgangspunten gehanteerd die op zijn minst twijfelachtig zijn: kan men opstuwen van het water voorkomen door eilandjes in het IJmeer? Is opwerveling van slib de werkelijke oorzaak van de achteruitgang van de driehoeksmossel? Zal de waterrecreatie vooral uitbreiden in de kleine watersport? En is er dan behoefte aan meer beschut vaarwater? Ik betreur het dan ook niet, dat de watersport niet deelneemt aan de Vereniging Deltametropool, maar de handen vrijhoudt voor kritiek.

De Stichting WIJ (Waterrecreatie IJsselmeergebied), waarin Watersportverbond, HISWA, RECRON, ANWB, NVVS (hengelsportfederatie) en BBZ (bruine vloot) samenwerken voor de belangenbehartiging, heeft in 2000 de IJ8 geformeerd. Dit overlegorgaan met Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en de Landschappen liet een gezamenlijke visie van recreatie en natuur ' Samen meer IJsselmeer' verschijnen, waaraan we nog steeds alle plannen zullen toetsen.

Een goede bondgenoot kan ook zijn de voormalige VBIJ, die indertijd actie voerde tegen de Markerwaard en die inmiddels IJsselmeervereniging is gaan heten. Men werkt samen met de Waddenvereniging, It Fryske Gea, Flevolandschap, en Noord-Hollands Landschap in (U raadt het nooit) Stichting VBIJ (Verantwoord Beheer IJsselmeergebied). De VBIJ was altijd fervent voorstander van de open ruimte, waaraan ook zeilers behoefte hebben. Maar dat permanente waakzaamheid geboden blijft, is wel zeker!

Naar deel 1