Diesel brandstof - Hoe vervuiling tegen te gaan - deel 2

Door Martin C.S. Brandsma, Technische Commissie

Reactie van lezer op vorig artikel

Naar aanleiding van het eerste stukje dat ik heb geschreven, ontving ik een e-mail van een aandachtige en ter zake kundige lezer die mij op een mogelijke aanvulling op mijn verhaal attendeerde. De lezer merkte geheel terecht op dat er een bij een bacteriologische vervuiling een verschil bestaat in wat de bacteriën doen en wat hun uitwerpselen (de biomassa) doet. Dat de bacteriën op zich niet de schade aan filters en inspuitstukken kunnen veroorzaken maar dat daar de biomassa de oorzaak van is. Die biomassa gaat zich binden tot lange slijmerige slierten die dan het filter blokkeren. Dit heeft dan tot gevolg dat inspuitstukken zoals pompen en verstuivers hun brandstof wordt onthouden, dus ook hun smering, en er schade door metallisch contact ontstaat. Ook moeten we zien dat de toevoeging van een biocide wel de bacteriën dood maar niet de biomassa doet verdwijnen uit de tank. Dit moet door filteren of reinigen gebeuren. Ik wilde u deze aanvulling niet onthouden, lezer bedankt.

Filtering van Diesel Brandstof

Zoals in het vorige artikel al aangegeven zal ik in dit artikel dieper ingaan op het filtersysteem van onze motor. De onderwerpen die hierbij aan bod komen zijn;

1. Filtermateriaal
2. Filterconstructie
3. Filtermontage
4. Filteronderhoud

1: Filtermateriaal:

Onze moderne brandstoffilters bestaan meestal uit een soort kunststof textiel dat met een zekere grofheid (maaswijdte) wordt geweven. Er zijn ook filters die uit cellulose papier zijn gemaakt maar cellulose heeft de eigenschap om water uit olie op te nemen. Bij een te grote hoeveelheid opgenomen water gaat het papier zwellen en blokkeert de doorstroming. Hierdoor wordt het minder toegepast en wordt in moderne filters vaak kunststof filtermateriaal gebruikt. Dit materiaal moet natuurlijk ook goed bestand zijn tegen dieselolie en alle toevoegingen die daar in kunnen zitten. Een heel belangrijke eigenschap van het filtermateriaal moet zijn dat het ook tegen water kan, geen vrij water want dit moet er al uit zijn voordat de brandstof door het filter gaat, maar waar het hier overgaat, is het opgenomen water door de dieselolie. Het kunststoftextiel filtermateriaal mag niet opzwellen onder invloed van dit opgenomen water. Gebeurt dit wel dan verandert de maaswijdte en laat het filter minder brandstof door met alle gevolgen van dien ( zie het cellulose filter). Hoe goed de kwaliteit is van het 'filterdoek' wordt bepaald door de fabrikant van het filter. Een kwalitatief goede materiaal keus drijft de prijs van een filter op. Het effect van een filter hangt af van zijn efficiëntie. Wat ik daar mee bedoel wordt in figuur 1 duidelijk.

In figuur 1 zien we een filter met een doorlaat van twee Micron en een efficiency van 98 procent. Dus twee procent van de deeltjes groter als twee Micron wordt doorgelaten in tegenstelling tot zijn broer die 50 procent van de deeltjes groter dan twee Micron doorlaat. U begrijpt dat kwaliteit een prijs heeft en het meest efficiënte filter materiaal is daardoor ook het duurste materiaal.

Brandstoffilters, en eigenlijk alle filters, dienen ook mechanisch aan een aantal eisen te voldoen. Te weten:

• zo groot mogelijk filterend oppervlak bieden. (denk aan de levensduur);
• voldoende weerstand bieden aan verhoogde druk tijdens het vervuilingproces;
• bestand zijn tegen alle voorkomende stoffen in brandstof en smeerolie.

2: Filterconstructie:

Het filter bestaat, zoals u nu inmiddels weet, uit een materiaal waaraan we nog al wat eisen stellen. In figuur 2 kunt u zien hoe het er uit ziet als het materiaal verwerkt is tot een filterpatroon, welke los in een huis geplaatst kan worden of wordt voorzien van een stalen jasje die in sommige gevallen ook in een waterafscheider gemonteerd worden. Dit kunnen we in figuur 3 zien.

In figuur 4 zien we de opbouw van een filterelement. Te beginnen bij;

1. de rubber afdichtingring;
2. de filterbase of het bevestigingvlak;
3. het filtermateriaal;
4. de kunststof kern die het filter zijn weerstand tegen in elkaar drukken moet geven.

De brandstof gaat van buiten naar binnen door het filter dus de schone gefilterde brandstof verlaat in het midden het filter. De waterafscheider/filter waar wij het nu over hebben heeft een filter maaswijdte van ongeveer 40 µM (Micron). Het op de motor gemonteerde fijn filter een heeft maaswijdte van twee tot vijf µM.

3: Filtermontage:

De brandstof die de tank heeft verlaten, onder invloed van de zuigkracht van de lagedruk brandstofpomp, gaat allereerst door de waterafscheider. Deze maakt gebruik van het verschil in dichtheid. Water heeft een grotere dichtheid dan brandstof. Het water blijft achter op de bodem van de afscheider alwaar het zich gemakkelijk laat aftappen. Er zijn richtlijnen voor het monteren van een water afscheider/filter die, om u van een goede werking te verzekeren, dienen te worden gevolgd. De waterafscheider/filter die hier wordt besproken is een extra dus optioneel onderdeel.

Richtlijnen voor montage:

1. Alle op de motor aanwezige filters dienen te worden gehandhaafd en op dezelfde plaats gemonteerd te blijven als de fabrikant ze heeft geplaatst;
2. De waterafscheider/filter dient te worden gemonteerd tussen de tank en de motor, de zuigaansluiting van de lage drukbrandstofpomp (zie figuur 6);
3. Let goed op de stroomrichting van de waterafscheider/filter die is namelijk van cruciaal belang voor de goede werking van het apparaat;
4. Laat als het mogelijk is de gehele brandstof leiding met afschot naar de tank lopen dwz laat vanaf de motoraansluiting de leiding geleidelijk aflopen naar de tank;
5. Plaats de waterafscheider/filter zo dicht mogelijk bij de tank, dit om neerslaan van het water en vuil in de leiding zo veel mogelijk te beperken;
6. Installeer de waterafscheider/filter bij voorkeur hoger dan de boven zijde van de tank, het voordeel hiervan is dat ingeval van lekkage aan het filter de tank niet leeg loopt;
7. De waterafscheider/filter mag nooit aan de leidingen hangen maar dient tegen een verticaal schot of wand te worden gemonteerd;
8. De waterafscheider/filter mag niet boven een elektrisch apparaat of aansluitingen kast of klemmenrail worden gemonteerd (denk aan het aftappen van water);
9. Zorg voor voldoende ruimte onder de waterafscheider/filter om aftappen en eventueel vervangen gemakkelijk te maken.

De-bug L140 is eigenlijk geen filter maar een huis met daarin magneten die in de brandstofstroom zijn geplaatst. Deze magneten steriliseren de bacteriën waardoor uitbreiding door groei van de bacteriekolonie wordt voorkomen. We kunnen de-bug dus onder de preventieve maatregelen scharen. Of het werkt….? In mijn beroep spreek ik veel gebruikers van dieselmotoren en die gebruikers zijn heel verschillend in hun mening over de resultaten. Deze meningen lopen van uiteen van ‘boerenbedrog’ tot ‘perfect’ In de toekomst zal de ANWB een onderzoek doen naar de zin of onzin van dit apparaat en een artikel publiceren in de Waterkampioen.

4: Filteronderhoud

Vervang minimaal éénmaal per jaar uw brandstof fijn filter, het origineel van uit de fabriek gemonteerde filter. Vervang dit filter door een origineel exemplaar of als u dat niet heeft een filter wat de voorgeschreven maaswijdte heeft voor uw brandstofsysteem (zie handleiding motor).

Waterafscheider/filter:

Tap regelmatig (éénmaal per maand) de waterafscheider af door de plug of kraan aan de onderzijde van de waterafscheider. Zie figuur 5. Vervang minimaal eenmaal per jaar het filterelement . Draai filterelementen zoals in figuur 3 en 4 nooit met behulp van een tang of knevel vast maar draai het filterelement nadat u de rubber afdichtingring licht met motorolie heeft ingesmeerd met de hand goed vast.

Goed vast is ongeveer een halve slag vaster nadat de rubber afdichtingring het afdicht vlak raakt. Na een verversing van de filters is het systeem gevuld met lucht en die moet er uit. Op de meeste motoren is een handpompje aanwezig (zie handleiding motor) dat u bij het ontluchten van het systeem nodig heeft. Draai de ontluchting bout of nippel boven op de hoogdrukbrandstofpomp los (zie handleiding motor) en begin rustig te pompen (zie figuur 6). Nadat eerst de waterafscheider/filter is volgezogen, komt het fijnfilter op de motor aan de beurt dat dan volgezogen wordt. Daarna is het de beurt van de hoogdrukbrandstofpomp om vol geperst te worden. Tijdens dit beschreven proces vult u dus het brandstofsysteem op en duwt de brandstof de lucht voor zich uit naar de hoogdrukbrandstofpomp waar de lucht door het kraantje of ontluchtboutje ontsnapt. Als er geen lucht maar enkel heldere brandstof uit het kraantje/boutje stroomt, is het systeem ontlucht. Start de motor en laat hem rustig stationair draaien (zonder ingeschakelde koppeling). Controleer alle afdichtingen grondig op lekkage.

Als het gehele hiervoor beschreven proces op u misschien wat omslachtig en precies overkomt, heeft u gelijk, dat is het namelijk ook precies en omslachtig. Werken in en aan een brandstof systeem vereist, nauwkeurig en schoon werken en de dingen in de goede volgorde doen. Als u de bovenstaande aanwijzingen hebt opvolgt garandeer ik u voor wat de filters betreft een probleemloos vaarseizoen. In figuur 6 zien we de brandstof installatie in zijn geheel zoals het bij veel (niet alle) motoren is voorzien.

 

1. De brandstof tank (let op de punt onderin om het water te verzamelem)
2. Waterafscheider / Groffilter ± 40 µM (Micron)
3. Fijn filter (is vaak op de motor gemonteerd) twee tot vijf µM (Micron)
4. Handopvoerpomp (Kan ook één geheel zijn met de motorgedreven pomp)
5. Motor gedreven brandstofopvoerpomp en hoogdrukbrandstofpomp.
6. De dieselmotor
7. Wateraftappunt

In het derde en laatste artikel gaan we bekijken hoe het brandstof hoogdruksysteem werkt en wat we daar aan kunnen onderhouden.

Naar deel 1

Hebt u naar aanleiding van dit en voorgaande artikelen van de Technische Commissie nog:

• Vragen
• Op en/of aanmerkingen
• Nuttige informatie
• Eigen ervaringen
• Een heel andere mening

Laat ons dit dan weten. Stuur een e-mail bericht naar .